Oy kullanmak için, üye girişi yapınız.

mesajı gizle

Şafi mezhebine göre cenaze namazı nasıl kılınır?

Şafi mezhebine göre cenaze namazı nasıl kılınır?

1 cevap verilmiş

CENAZE NAMAZI A) Hükmü Cenaze namazı farz-ı kifâyedir. Bir kişi dahi kılarsa toplumdaki diğer bi­reyler bu yükümlülükten kurtulurlar. Ama sevabını da sadece kılan kişi kaza­nır. Cenaze namazı sadece bu ümmete mahsus bir namazdır. Sevgili Pey­gamberimiz (s.a.v), Habeş Kralı Necâşî'nin namazını kılmış, ölen çocukların ve düşüklerin de cenaze namazlarının kılınmasını emretmiştir. Kendileri ebe­diyet yurduna göçtüklerinde sahâbîler de onun cenaze namazını kılmışlardır. B) Kılınışı Cenaze namazını kılan kişi imam olsun münferit olsun, cenaze eğer er­kekse baş hizasında, kadın veya erselik ise kuyruk sokumu hizasında durma­lıdır. Sonra "Allah rızâsı için farz-ı kifâye olarak şu ölünün (ölüler birden faz­laysa 'şu ölülerin') cenaze namazını kılmaya niyet ettim" diyerek niyet edilir. Hanefî mezhebine göre her ölü için ayrı ayrı cenaze namazı kılınması ge­rekir. Ölünün erkek veya kadın olduğunun belirtilmesi şart değildir. Cemaatte bulunanlar da imama uymaya niyet etmelidir. Niyetin hemen ardından eller kaldırılarak Allahüekber deyip iftitah tekbiri alınır ve eller göbekle göğüs ara­sında biraz sola kaydırılmış vaziyette sağ el sol elin üzerine konarak bağlanır. Cenaze namazı kılan kişinin her tekbir alışta Hanefîler'in aksine ellerini kaldırması sünnettir. Tekbirlerden sonra eller yine göğsün altında bağlanır, if­titah duası okunmaksızın eûzü besmele çekilerek Fatiha okunur. Hanefi mezhebine göre cenaze namazında iftitah tekbiri alındıktan son­ra Fatiha yerine Sübhâneke duası okunur. Fâtiha'dan sonra ikinci defa Allahüekber diyerek tekbir alınır ve ardından şu salât okunur: Bundan sonra üçüncü defa Allahüekber diyerek tekbir alınır ve ardından ölü için âhiretle ilgili herhangi bir dua okunur.Namaz kılmakta olan kişi, müminler için dua eder de özellikle hazırda bu­lunan ölü için dua etmezse bu, dua rüknünün yerine getirilmiş olması için ye­terli olmaz. Ancak hazırdaki ölüçocuk ise, onun için dua edilmese de sakın­cası yoktur. Çünkü o masum ve günahsızdır. Bu durumda ölüçocuğun anne ve babası için dua etmek de yeterli olur. Dua ederken rahmet ve mağfiret gi­bi uhrevî isteklerde bulunmalıdır. Ölü bulûğa erip ölünceye kadar aynı halde kalan bir deli veya çocuk gibi mükellef olmayan biri olsa bile kendisi için âhi­retle ilgili dualar edilmelidir. Duada belli kelime ve kalıplara bağlı kalma zorun­luluğu yoktur. Vaktin uzaması nedeniyle cenazenin kokacağından korkulmaz-sa, en faziletlisi, aşağıdaki şu meşhur duanın okunmasıdır. Ama kokusunun bozulmasından korkulursa, duanın en azı ile yetinmek gerekir. Meşhur dua şuduruayı okuyan kişi, namazını kılmakta olduğu cenaze veya cenazelerin durumuna göre kelimeleri müzekker müennes, müfred, tesniye veya cemi kalıplarına göre okumalıdır. Küçük bir çocuğun cenaze namazını kılmaktay-sa, mezkûr duanın yerine şu duayı okuyabilir "Arşı taşıyanlar ve onun çevresinde bulunanlar (melekler) rablerini hamd ederek teşbih ederler, O'na inanırlar ve inananlar için (şöyle diyerek) bağış­lanma dilerler: Ey rabbimizl Senin rahmetin ve ilmin her şeyi kuşatmıştır. O halde tövbe eden ve senin yoluna uyanları bağışla ve onları cehennem aza­bından koru."(Mü'min 40/7.) Bundan sonra da sağında bulunanlara selâm vermeye niyet ederek ilk selâmı verir, sonra da solunda bulunanlara selâm vermeye niyet ederek ikin­ci selâmı verir. C) Cenaze Namazının Rükünleri Cenaze namazının eksiksiz olarak kılınmış sayılabilmesi için, yerine ge­tirilmesi gereken bazı rükünler vardır. Bunlardan biri yerine getirilmediği tak­dirde namaz bâtıl olur. Bu rükünleri şöyle sıralayabiliriz: 1. Niyet. 2. Dört tekbir. Bunlara iftitah tekbiri de dahildir. 3. Kıyam. Ayakta durmaya muktedir olan kişinin bu namazı başından so­nuna kadar ayakta kılması farzdır. 4. iftitah tekbirinden sonra Fatiha okumak. Bunun herhangi bir tekbirden sonra okunması caiz ise de iftitah tekbirinden sonra okunması daha faziletli­dir. Tekbirlerden herhangi birinden sonra Fatiha'ya başlanırsa tamamlanma­sı icap eder. Artık kesilmesi veya bir sonraki tekbirden sonraya ertelenmesi câiz olmaz. Okumaya başlandıktan sonra kesilir veya ertelenirse namaz bâtıl olur. Bu hususta mesbûk olanla olmayan arasında fark yoktur. 5. ikinci tekbirden sonra Peygamber Efendimiz'e (s.a.v) salâtü selâm ge­tirmek. Hanefi mezhebine göre cenaze namazının ikinci tekbirinden sonra Pey­gamber Efendimiz'e (s.a.v) salâtü selâm getirmek sünnettir, rükün değildir. 6. Üçüncü tekbirden sonra ölü için dua etmek. 7. Dördüncü tekbirden sonra selâm vermek. D) Cenaze Namazının Şartlan Cenaze namazının bazışartları vardır. Bu şartlarışöyle sıralayabiliriz: 1. Cenaze, müslüman biri olmalıdır. Gayri müslim ölüüzerine namaz kıl­mak câiz değildir. Gayri müslimler için cenaze namazı kılmak, şu âyet-i kerî­me ile yasaklanmıştır: "Onlardan ölen hiçbirine asla namaz kılma ve kabrinin başında durma. Çünkü onlar Allah'ı ve Resûlü'nü inkâr ettiler ve fâsık olarak öldüler."(Tevbe 9/84.) 2. Cenaze temizlenmiş olmalıdır. Cenaze yıkanmadan veya teyemmüm ettirilmeden namazını kılmak câiz olmaz. 3. Cenaze, namazını kılacak cemaatin ön tarafında bulunmalıdır. Cema­atin arkasında bulunan cenazenin namazını kılmak câiz olmaz. 4. Cenaze şehid olmamalıdır. Şehidin yıkanması yasaklandığından dola­yı, cenaze namazı da kılınmaz.Hanefi mezhebine göre şehid yıkanmaz ama cenaze namazının kılınma­sı gerekir. 5. Cenazenin cesedinin hazırda bulunan kısmı, yıkanması gerekli kısım kadar olmalıdır. Yıkanması gereken düşüklerin üzerine cenaze namazı kıl­mak farzdır. Cenaze namazını kılacak olan kişiyi ilgilendiren şartlara gelince bunlar; diğer namazların niyet, taharet, kıbleye yönelme ve avret yerlerini kapatma gi­bi şartlardır. E) Cenaze Namazının Sünnetleri Cenaze namazının sünnetlerini şöyle sıralayabiliriz: 1. Fâtiha'dan önce eûzü besmele çekilmeli, Fâtiha'dan sonra âmin den­meli, geceleyin kılınsa bile bu namazda kıraat sessizce yapılmalıdır. Ancak imam veya mübelliğ, gerekli gördüklerinde tekbirleri ve selâmı sesli olarak ye­rine getirirler. 2. Bu namaz cemaatle kılınmalıdır. Mümkün olduğu takdirde cemaat üç saftan teşekkül etmelidir. Nitekim bir hadis-i şeriflerinde sevgili Peygamberi­miz şöyle buyurmuştur: "Üzerine üç saf cemaatin cenaze namazı kıldığı kişi­nin günahları bağışlanır."(Ebû Davud, Cenâiz, 40.)İmamla birlikte olsa dahi saf, en az iki kişiden teşekkül etmelidir. Bu du­rumda imamın ve kendisine uyan kişinin aynıçizgide durması mekruh olma­maktadır.3. Sevgili Peygamberimiz'e salâtın en mükemmeli okunmalıdır. Bu salavat şudur: 4. Kendilerine selâm okumaksızın sevgili Peygamberimiz'in âline salât okumak. 5. Sevgili Peygamberimiz'e salât okumadan önce hamdetmek. 6. Salat okuduktan sonra mümin erkeklerle mümin kadınlara duada bu­lunmak. 7. Cenaze namazıyla ilgili olarak nakledilen duayı okumak. 8. Birinciden sonra ikinci selâmı da vermek. 9. Dördüncü tekbirden sonra ve selâm vermezden önce şu duayı okumak (bk. yukarıda "Allahumme la tahrimna" ile başlayan dua). Bundan sonra da şu âyet-i kerîmeyi okumak (bk. yukarıda "Ellezine yehmilune" ile başlayan ayet). "Arşı taşıyanlar ve onun çevresinde bulunanlar (melekler) rablerini ham-dederek teşbih ederler. O'na inanırlar ve inananlar için (şöyle diyerek) bağış­lanma dilerler: Ey rabbimiz! Senin rahmetin ve ilmin her şeyi kuşatmıştır. O halde tövbe eden ve senin yoluna uyanları bağışla ve onları cehennem aza­bından koru."(Mü'min 40/7.) 10. İmam veya yalnız başına kılan kişi, erkek ölünün başı hizasında, ka­dın veya erselik ölünün ise kuyruk sokumu hizasında durmalıdır. 11. Her tekbir esnasında eller kaldırılmalı ve göğüs altında bağlanmalıdır.Hanefî mezhebine göre cenaze namazında tekbir alınırken eller kaldırıl­maz.12. Cenaze, cemaate sonradan katılanların namazlarını tamamlamaları­na kadar yerinde bekletilmelidir. 13. Sonradan gelenlerin, cemaatten sonra cenaze üzerine namaz kılma­ları sünnete uygundur. Ama önce kılmış olanların tekrar kılmaları mekruhtur. 14. Cenaze namazında iftitah duası ve zamm-ı sûre okunmamalıdır. 15. Cenaze kefenlenmeden önce namazını kılmak mekruhtur. F) Cenaze Namazını Kıldırmada Öncelikli Olanlar Cenaze namazını kıldırmada öncelik, ölünün babasına, dedesine ve ne kadar geriye doğru gitse de ölünün baba tarafına verilir. Sonra öz kardeşine, sonra baba bir kardeşine, sonra öz kardeşinin oğluna, sonra baba bir karde­şinin oğluna verilir ve bu hususta mirasçı olmadaki öncelik sırası nazarı itiba­ra alınır. Bunlardan sonra ölünün asebesi, (Asebe: Kişinin baba tarafından gelen ama mirasta belli bir hissesi bulunmayan akrabası de­mektir.) bunlar da yoksa en büyük devlet yet­kilisi veya vekili, sonra yakınlık derecelerine göre ana tarafından olan yakın­ları namaz kıldırmada öncelik hakkına sahip olurlar. Meselâ ölünün iki oğlu bir arada bulunursa, şayet gayri müslim kökenli iseler, islâm'a önce girmiş olup adaletli olanı, sonra fıkhı en iyi bileni, sonra kıraati daha düzgün olanı, sonra takvası daha fazla olanı tercih edilir. Ölünün bu sayılan kimselere nisbetle öne geçip namaz kıldırma önceliği bulunmayan bir kişinin, kendisinin cenaze namazını kıldırmasına ilişkin bir vasiyeti olsa bi­le bu vasiyeti yerine getirilmez. İmamın namaz tekbirlerinin sayısını artırması veya eksiltmesi Cenaze namazını kıldırmakta olan imam dörtten fazla tekbir alırsa, arka­sındaki cemaat bu hususta kendisine uymaz. Aksine kendisinden ayrılmaya kalben niyet edip ondan önce selâm verir ya da onu bekler ve onunla birlikte selâm verir. Ama bu durumda imamı bekleyip onunla birlikte selâm vermesi daha faziletli olur. Her iki durumda da her ikisinin namazı sahih olur. Ancak imam zâid tekbirlerde ellerini üç defa peş peşe kaldırırsa, kendisi­nin namazı ve kendisini bekledikleri takdirde cemaatin namazı bâtıl olur. Eğer tekbirleri dörtten eksik alır ve bunu kasıtlı olarak yaparsa, hem kendisinin hem de cemaatin namazı bâtıl olur. Bu eksiltme sehiv nedeniyle olursa, eksiklik ik­mal edilir. Şu da var ki, bu namazda sehiv secdesi yapılmaz. Cenaze namazına başlandıktan sonra cemaate yetişenler İmama tâbi olarak cenaze namazını kılmak isteyen kişi, cemaate geldi­ğinde imamın birinci veya ikinci tekbiri alıp da bunlardan sonra okunması ge­reken sûre veya salâtla meşgul olduğunu görürse, imamın üçüncü tekbiri al­masını beklemeden hemen namaza başlar. Ancak yalnız başına kılıyormuş-çasına namaza devam ederek birinci tekbiri alır. Sonra da Fâtiha'yı, imamın müteakip tekbiri almasına dek okuyabildiği kadar okuyup tekbir aldıktan son­ra Peygamber Efendimiz'e salâtü selâmda bulunur ve namaza bu şekilde de­vam eder. İmamın selâm vermesinden sonra, eksik kalmış olan kısmı anlatıldığışe­kilde tamamlar. Eksikleri tamamlarken cenazenin yerinden kaldırılmış olması veya yerinde bırakılmış olması bu hükmü değiştirmez. Eğer kendisi iftitah tek­birini aldıktan sonra henüz Fâtiha'dan bir şey okuyamadan imam üçüncü tek­biri alırsa, kendisi de imamla birlikte tekbir alır ve Fâtiha'sını da imam üstlenir. Hanefi mezhebine göre imam cenaze namazına durduktan sonra biri ge­lip kendisine tâbi olmak isterse, hemen tekbir almayıp imamı bekler. Müteakip tekbirleri imamla birlikte alır. imamı beklemeyip tekbir alırsa namazı fâsid ol­maz ama bu tekbiri de geçerli olmaz, imamın selâmından sonra cenaze hemen kaldırılmazsa, yetişemediği tekbirleri alır. Ancak cenaze hemen kaldırı­lırsa, yetişemediği tekbirleri almayıp selâm verir.İmamın dördüncü tekbiri almasından sonra ve fakat selâm vermesinden önce cenaze namazına gelen kişi, sahih olan görüşe göre namaza başlama­lı, belirtilen tafsilat doğrultusunda imamın selâm vermesinden sonra namazı­nı tamamlamalıdır. G) Cenaze Namazının Tekrar Kılınması Cenaze namazını tekrarlamak, yani aynı kişinin aynı cenaze için ikinci kez namaz kılması mekruhtur. Ama daha önce kılmamış olan kişinin, cema­atle kılındıktan sonra cenaze defnedilmiş olsa bile ayrıca namaz kılması ca­izdir. H) Cenaze Namazının Mescidde Kılınması Cenaze namazının mescid içinde kılınması menduptur. Ancak Hanefî ve Mâliki mezheplerine göre cenaze, mescidin dışında olsa bile namazının mes­cid içinde kılınması mekruhtur. Bir zaruret durumunda mescidde de kılınabi-lir. Namazı kılınmamış cenazenin mescid içine konulması da bu iki mezhebe göre mekruhtur.Büyük Şafii İlmihali Mehmet KeskinBu duanın hemen ardından şu âyet-i kerîmeyi okumalıdır: Cenaze namazını kılmakta olan kişi bundan sonra dördüncü defa Alla-hüekber diyerek tekbir alır ve tekbirin ardından şu duayı okur:Bu iki duadan önce de şu duayı okumak menduptur:Ayrıca bundan önce şu duayı okumak da müstehaptır

Kaynak : http://www.sorularlaislamiyet.com/subpage.php?s=show_qna&id=28454


Bilen Bey profil resmi
Bilen Bey
5 yıl önce

Bu sorular ilginizi çekebilir

Buradasınız: Şafi mezhebine göre cenaze namazı nasıl kılınır?
Copyright © 2007-2014 Bisorusor | Gizlilik ve kullanım şartları